Het rekenrek

In de loop van groep 3 begint het echte rekenen: sommen maken. Aan het eind van groep 3 verwachten we dat de meeste kinderen de sommen tot 20 zo’n beetje kennen. In veel scholen en rekenmethoden zult u tegenwoordig het rekenrek tegenkomen. “Is dat niet gewoon het ouderwetse telraam?” Nee, het rekenrek heet echt zo, omdat er wel degelijk op gerekend wordt en niet geteld. Het rekenrek en telraam lijken wel op elkaar, maar de kinderen leren het rekenrek op een andere manier te gebruiken.

Hoe gaat een som als 5 + 6 = op het telraam? Een kind telt eerst 5 kralen en schuift die naar links. Dan telt het 6 kralen en schuift die ook naar links. Tenslotte telt het opnieuw alle kralen aan de linkerkant en als het goed is komt het op 11 kralen uit. U begrijpt: als kinderen zo leren werken met het raam, dan moeten ze blijven tellen en leren ze nooit de som uit het hoofd. En dat is uiteindelijk wel de bedoeling.

Op het rekenrek gaat dat anders. Kinderen leren eerst getallen in een keer te zien. (lees ook het stukje “allemaal getallen”). Daarbij leren ze handig gebruik te maken van de vijf. Ze gebruiken daarvoor stippenkaartjes en het rekenrek. Door veel te oefenen met de stippenkaartjes en met het rekenrek, leren de kinderen heel snel getallen te herkennen. Ze zien bijvoorbeeld in een klap dat er 13 op het stippenkaartje staat: een rijtje van tien en dan nog drie losse kralen. Bij het rekenrek gaat het om de kralen die naar links zijn geschoven.De kinderen herkennen snel het getal zes als een dubbele drie.

Later gaan ze sommen maken op het rekenrek. Maar ze moeten dan elk getal in één keer naar links schuiven. Ook het antwoord lezen ze in een keer af. Steeds gebruiken ze de handige vijfstructuur. Bij de som 8 + 7 = ? gaat dat bijvoorbeeld zo: Schuif in één keer 8 kralen op het bovenste staaf. Het kind weet dat acht vijf rode en drie witte kralen is. Nu op dezelfde manier zeven kralen op de onderste staaf. Het antwoord lezen ze gemakkelijk af. Ze zien in een klap tien rode kralen en dan nog drie en twee witte kralen.

Na een tijdje leren de kinderen de sommen te maken door alleen naar het rek te kijken en in gedachten de kralen te schuiven. Op den duur hebben ze het rek helemaal niet meer nodig of hoogstens alleen bij lastige sommen. En uiteindelijk kennen ze de sommen uit het hoofd. Natuurlijk zijn er verschillen tussen kinderen. Sommigen hebben het rek nauwelijks nodig. Anderen mogen hem ook nog in groep 4 gebruiken.